دستها شایعترین مسیر انتقال میکروب در هر محیطی هستند و به همین دلیل روشهای متعددی برای ضدعفونی آنها معرفی شده است. هیچکدام از این روشها «بهترین» مطلق نیستند؛ انتخاب درست به میزان آلودگی، تعداد تردد و امکانات محیط بستگی دارد. در ادامه ۹ روش رایج را با محدودیتهایشان مرور میکنیم.
۱. صابون و آب
صابون یک دترجنت است و میکروب را نمیکشد، بلکه چربی و آلودگی را همراه خود از سطح پوست جدا میکند. وقتی دست بهطور مرئی کثیف است، هیچ جایگزینی برای شستوشو با صابون وجود ندارد. شرط اثربخشی، مالش حداقل ۲۰ ثانیهای شامل بین انگشتان، نوک انگشتان، شست و مچ است.
۲. صابون آنتیباکتریال
حاوی ماده فعال ضدمیکروبی است. در محیطهای درمانی کاربرد دارد، اما استفاده روزمره و بیرویه آن به خشکی پوست و ایجاد زمینه مقاومت منجر میشود.
۳. آب گرم
آب گرم چربی را بهتر حل میکند و شستوشو را راحتتر، اما بهتنهایی ضدعفونیکننده نیست؛ دمایی که میکروب را از بین ببرد برای پوست قابل تحمل نیست. آب ولرم برای شستوشو کافی است.
۴. محلول الکلی (اتانول/ایزوپروپانول)
مؤثرترین گزینه سریع روی دستهای ظاهراً تمیز است. غلظت مؤثر معمولاً بین ۶۰ تا ۸۰ درصد است؛ الکل رقیقتر اثر کافی ندارد و الکل خالص هم پیش از نفوذ به دیواره سلولی تبخیر میشود. الکل روی دست چرب یا کثیف کارایی ندارد و در برابر برخی عوامل مانند اسپور مؤثر نیست.
۵. ژل ضدعفونیکننده
همان پایه الکلی با غلظتدهنده و مرطوبکننده. برای استفاده مکرر روزانه ملایمتر است، اما اگر لایه ژل ضخیم بماند و مالش کافی انجام نشود، پوشش کامل حاصل نمیشود.
۶. دستمال مرطوب ضدعفونی
گزینهای برای شرایط سیار؛ محدودیت آن مقدار محلول و پوشش ناکامل است. برای دستهای آلوده یا محیط پرتردد جایگزین ایستگاه ضدعفونی نیست.
۷. محلولهای کلره
هیپوکلریت سدیم روی سطوح بسیار مؤثر است، اما برای پوست دست بهدلیل تحریک و آسیب توصیه نمیشود؛ جای آن روی زمین، سرویس بهداشتی و سطوح است، نه روی دست.
۸. محلول حاصل از الکترولیز نمک
آب و نمک با عبور جریان الکتریکی به محلول ضدعفونیکننده تبدیل میشود. مزیت آن تولید در محل، هزینه پایین مواد اولیه و ملایمت نسبی برای پوست و محیط است. این فناوری یکی از حوزههایی است که در بخش تحقیق و توسعه شرکت آریان تجارت بومیسازی شده است.
۹. دستگاه ضدعفونی دست بدون تماس (اتمایزر)
در محیطهای پرتردد، پمپ دستی خودش یک سطح پرتماس است. دستگاه اتمایزر با تشخیص دست، محلول را بهصورت مه بسیار ریز روی پوست میپاشد: بدون تماس، با پوشش یکنواخت و با مصرف محسوس کمتر نسبت به پمپ. این گزینه برای ورودی کارخانه، بیمارستان، بانک، اداره و مدرسه طراحی شده است.
انتخاب درست
قاعده ساده است: دست کثیف را بشویید، دست تمیز را ضدعفونی کنید و در محیط پرتردد سطح تماس را حذف کنید. ترکیب این سه، بیش از انتخاب یک محصول خاص، نتیجه میدهد.
سؤالی درباره اجرای این موارد در مجموعه خودتان دارید؟ با کارشناسان کلینتک تماس بگیرید؛ بازدید و مشاوره اولیه رایگان است.