بیمارستان نهادی است که برای حفظ جان انسانها ساخته شده؛ اما همان محیط، اگر درست مدیریت نشود، به یکی از پرخطرترین فضاها برای انتقال عفونت تبدیل میشود. عفونتهای بیمارستانی معمولاً از سطوح، دست کادر درمان، تجهیزات مشترک و هوا منتقل میشوند و کنترل هر چهار مسیر، کار واحد بهداشت محیط است.
۱. سطوح پرتماس را از سطوح بزرگ جدا کنید
کف و دیوار مساحت زیادی دارند اما کمتر لمس میشوند؛ در مقابل، دستگیره در، نرده تخت، کلید برق، دکمه آسانسور، گوشی تلفن، صفحهکلید ایستگاه پرستاری و پایه سرم روزانه دهها بار لمس میشوند. برنامه استاندارد، ضدعفونی سطوح پرتماس حداقل یک بار در هر شیفت و بلافاصله پس از هر آلودگی مشهود است. فهرست این سطوح باید برای هر بخش نوشته و در چکلیست نظافت گنجانده شود.
۲. اول تمیزکاری، بعد ضدعفونی
ماده ضدعفونی روی سطحی که هنوز آلوده به خون، ترشحات یا گردوغبار است اثر خود را از دست میدهد. ترتیب درست همیشه یکی است: برداشتن آلودگی مرئی، شستوشو با دترجنت، آبکشی و سپس ضدعفونی. نکتهای که بیش از همه نادیده گرفته میشود «زمان تماس» است؛ سطح باید تا پایان زمانی که روی برچسب ماده نوشته شده مرطوب بماند. پاککردن فوری سطح با دستمال خشک، یعنی ضدعفونی انجام نشده است.
۳. کد رنگی و پارچه میکروفایبر
یک تی یا دستمال مشترک، آلودگی را از سرویس بهداشتی به اتاق بیمار میبرد. کد رنگی ساده (مثلاً قرمز برای سرویس بهداشتی، آبی برای اتاق بیمار، سبز برای آشپزخانه و زرد برای اتاق ایزوله) این خطا را حذف میکند. پارچه میکروفایبر بهدلیل ساختار الیاف، ذرات و باکتری را بهتر از پارچه نخی جمع میکند و باید پس از هر اتاق تعویض و شسته شود، نه در سطل محلول ضدعفونی فرو برود.
۴. ضدعفونی نهایی پس از ترخیص
پس از ترخیص یا انتقال بیمار، اتاق نیازمند «ضدعفونی نهایی» است: همه سطوح، تجهیزات، پرده، ملحفه و حمام. برای اتاقهای ایزوله یا پس از بیماران با عفونت مقاوم، ضدعفونی فضایی با مه خشک بهعنوان مکمل — نه جایگزین — تمیزکاری مکانیکی توصیه میشود؛ مه خشک به گوشهها و زیر تجهیزات میرسد و سطوح را خیس نمیکند، اما باید با زمان تخلیه و تهویه مشخص همراه باشد.
۵. پسماند، رختشویی و هوا
تفکیک پسماند در محل تولید (عفونی، تیز و برنده، شیمیایی، عادی)، سطل دربدار پدالی، و مسیر جدا برای حمل رخت کثیف و تمیز، سه اقدام ساده با اثر زیاد هستند. در بخشهای حساس مانند اتاق عمل، ICU و بخش سوختگی، فشار هوا، تعداد تعویض هوا در ساعت و سلامت فیلترها باید بهصورت دورهای پایش شود.
۶. آموزش و پایش
هیچ برنامهای بدون آموزش نیروی خدمات و پایش نتیجه پایدار نمیماند. آموزش کوتاه و عملی سرِ کار، چکلیست قابل امضا برای هر اتاق و پایش دورهای با سواب سطح، برنامه را از حالت شعاری خارج میکند. کارشناسان کلینتک پس از بازدید از مرکز درمانی، این چرخه را همراه با انتخاب مواد و تجهیزات مناسب هر بخش تدوین میکنند.
سؤالی درباره اجرای این موارد در مجموعه خودتان دارید؟ با کارشناسان کلینتک تماس بگیرید؛ بازدید و مشاوره اولیه رایگان است.